تبلیغات
دل نوشته های ایلچی خلخالی ( ائلچی بئی )
شنبه 27 اردیبهشت 1393

کیتاب ساتیش و یایین ائولری

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    




نگران چاپ آثار خود نباشید



جهت چاپ آثار خود با چاپ ونشر بهبودتماس بگیرید



قابل توجه دوستان نویسنده  و شاعر


(چاپ ونشربهبود)افتخار


دارد آثار ارزشمند شمارا با الفبای لاتین و عرب


در اندک ترین زمان


ویرایش اخذ مجوز با قیمت مناسب


چاپ منشتر می نماید



تلفن تماس 09111868523-09391601162


آدرس بندر انزلی شهرک صادقیه


روبروی خانه های فرهنگیان


جنب آهنگری دفتر چاپ ونشر بهبودکد پستی


43198-58541(ائلچی بئ)


_
مرکز پخش بندر انزلی -- شهرک صادقیه روبروی خانه های فرهنگیان جنب آهنگری دفتر چاپ ونشر بهبود تلفن09111868523--09391601162_______________________________________

نشانی کتابهای چاپ شده چاپ ونشر بهبود(ائلچی بئی)در شهرستانها

_________________________________________________

پارس آباد مغان---روبروی بیمارستان ارس فروشگاه شهید ابوالفضل پاشاپور(تراختور)تلفون72323220پاشاپور

_________________________________________________

هشتپر--کتاب فروشی اندیشه تلفن 09112822688--01824221368آقای عبادی

________________________________________________

آستارا--چهارراه فارابی نمایشگاه دائمی کتاب مولاناتلفن01825216377---09119810751آقای طوفان

_________________________________________________

زنجان --سبز میدان پاساژی طبقه آخر پلاک 21--تلفن09193485988

__________________________________________________

تهران--خیابان انقلاب روبروی دانشگاه مجتمع تجاری فروزنده زیر همکف واحد 101 تلفن 66953959--09196027850آقای فرزانه

___________________________________________________

قم--کتابفروشی آذربایجان آقای نظامعلی قیچلویی تلفن 09368718950--09196496023

____________________________________________________

تبریز--چهاراه آبرسان جنب مسجد طوبی نمایشگاه دائمی شهر کتاب

تبریز خیابان امام خمینی نرسیده به تربیت روبروی پارگینک طبقاتی کتابفروشی کیهان

____________________________________________________

کرج --محمد شهر بلوار اصلی جنب و ابتدای بلوار دشت بهشت صمد مرادی تلفن02636201186

_____________________________________________________

اردبیل --خیابان امام خمینی روبروی دانشگاه مدرس کتابفروشی بهروز

اردبیل --خیابان اسمایل بیک نبش کوچه شهید نجف زاده کتابفروشی منصور جدی تلفن 04512243803

___________________________________________________

خلخال-- میدان امام خمینی کتابفروشی سیامک صادقزاده تلفن0914453072

_____________________________________________________

بستان آباد تیکمه داش --اکبر قنبری تلفن09141313659

_____________________________________________________

میانه --محله دره خرمن آقای محمد شیخ اسلامی (حاق سئور) تلفن09104020084

_____________________________________________________

نیر--نوشت افزار و لوازم التحریر فرهنگ آقای اسمایلی تلفن 09144532512

____________________________________________________

ـ ارومیه ـ خیابان امام ـ پاشاژ ارک ـ طبقه ی بالا ـ کتابفروشی فضولی
04432243769

2 ـ مرند ـ خیابان استادیوم ـ جنب بانک ملی مرکزی ـ کتاب فروشی پور سعید(کتابفروشی دانشجو)

مشکین شهر میدان امام کتاب فروشی دنیز آقای جلیلی مقدسی  تلفن نوموره سی 09141596158


 http://anzalichi.arzublog.com/انزلی توركلری+انزلیچی

https://telegram.me/joinchat/DyYSUT8zjyZWk-DcVQc2iQتلگیرام

تونقال آرزی بلاگدا

https://t.me/tonghalتونقال کانالی تلگیرامداwww.tungal. arzublog.com


چهارشنبه 17 آبان 1396

تورک تاریخی

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    

آغاج آنا: آغاج تانریچا 

موختلیف لهجه و شیوه لرده آغاج (آغاش، یاغاچ، ییغاچ، یاغاش) آنا اولاراق دا دئییلر. بعضاً ماس آنا ده دئییلیر. مونقوللار ایسه مود (مودو، مودو) ائجه اولاراق خاطیرلایارلار. یئرله گؤیو بیر-بیرینه باغلایان حیات آغاجی اولو کایین'ی (کیشی تئرئک'ی) قورویار. بعضی تورک طایفالاری آغاجدان توره دیکلرینه اینانارلار. مثلاً بیر بویون آدی اولان قیپچاق سؤزو، "آغاج کوووغو" دئمکدیر. کیپچاک'ی آناسی، بیر آدانین اورتاسیندا اولان آغاجین کوووغوندا دوغورموشدور. قیپچاقلار دا اونون نسلیندن تورمیشلردیر. اصلینده آغاج کوووغونون ایچریسینده ایشتیراک ائدن قادین تورلارین سونراکی عصرلرده، سؤیلنه جگی داها حقیقی بیر حالا گتیرمک اوچون یارادیلدیغی آیدین اولماقدادیر. داها کؤهنه دؤورلرده بیرباشا آغاجدان دوغما شکلینده بیر آنلاییشین وار اولدوغو راحاتلیقلا دئییله بیلر و بوراداکی آغاج دا اصلینده عادی بیر آغاج اولماییب، اولو کایین'دیر. چونکی او، بوتون حیاتی و دوغورگانلیغی ایشارله مکده دیر. بیر بنزه تیم ائدیلدیگینده اوغوز خانین ایلک یولداشی نین دا آغاج آنا آنلاییشییلا علاقه لی اولدوغو گؤروله بیلر. اوغوز خانین تاپدیغی بو قیز دا بیر آغاجین اورتاسیندا اوتورارکن. و داها سونرا دوغوردوغو اوچ اوغولوندان تؤره ین اوچ اوکلار آدی وئریلن تورک طایفالاری نین آناسی اولاراق قبول ائدیلیر. آغاج، سویلولوغو دا ایفاده ائدیر. تورک مدنیتینده بؤیوک و کوووغو اولان آغاجلارا حؤرمت ائدیلر، حتّی بو جور آغاجلاردان قورخولار، ایچینده آل آناسی نین (و یا آغاج آنانین) یاشادیغینا اینانیلیر. آغاج آنانین دیقته چارپان بیر شکیلده آغاج آتادان آییران ان اهمیتلی خوصوصیت، ایچینده یاشایان دیشی بیر آکتیوین و یا قادینین تاپیلماسی و اونون دا وئریملی اولماسیدیر. (آغ / آک) تؤره میشدیر. آغاج؛ موختلیف نؤوعلری اولان اودونسو بیتکیدیر. آغماک (یوخاری چیخماق) حرکتییله علاقه لیدیر. اوزانما معناسی داشیییر. بو مضموندا گؤیه دوغرو اولماغی بیلدیریر. آغاجین کوتلولوغو بئلی ده گؤیه دوغرو یوکسه لیر اولماسیندان قایناقلانیر. 

آغاج آتا: آغاج تانری 

موختلیف لهجه و شیوه لرده آغاج (آغاش، یاغاچ، ییغاچ، یاغاش) آتا اولاراق دا دئییلر. بزن ماس آتا دا دئییلیر. مونقوللار ایسه مود (مودو، مودو) ائجئگئ اولاراق خاطیرلایارلار. بعضی تورک طایفالاری مثلاً اویغورلار آغاجدان توردیکلرینه اینانارلار. ایکی چایین قووشاغیندا یئرلشن بیر آداجیغین تام اورتاسیندا یان-یانا دایانان ایکی آغاجین آراسینا دوشن ایلدیریملار سونرا بئش دنه چادیر گؤرونور و ایچلرینده بیر دنه اوشاق اوتورارکن. بو اوشاقلار او بؤلگه ده کی  کاویملئرجئ ائدیرلر و اونلارین ایچینده یئتیشیب بؤیویرلر و اویگور'لارین آتالاری اولارلار. گئدیب او ایکی آغاجا حؤرمت بسله ییرلر و بونون اوزرینه آغاجلار دانیشیب اؤزلرینه آلکیمادا (خئیر-دوعا) ائدیرلر. بو بئش اوشاغین آدی ایسه بئله دیر؛ 1. سونکور تئکین، 2. قوقور تئکین، 3. اوغور (اور) تئکین، 4. توکئل تئکین، 5. بوگو تئکین. بئش اوشاق تورلارین قیرغیزیستانین پایتاختی بیشکئکه کؤهنه آدی اولان پیشبئگ (بئش بی) ایله علاقه لی اولما احتیمالی دا واردیر. بو آدلاردان بیری اولان توکئل سؤزجویو تورک مدنیتینده اونسوز دا آغاجدان دوغولان کسلر اوچون ایستیفاده ائدیلمکده دیر. بوگو تئکین ایسه مانی دینینی تورکلرده یایان آدامدیر و اصلینده تاریخده یاشامیش گئرچک بیر آدام اولماسینا باخمایاراق آغاجدان دوغما افسانه سینه داخیل ائدیلمیشدیر. یئرله گؤیو بیرلشدیرن حیات آغاجی بعضاً دمیر آغاج اولاراق دا آدلاندیریلار. قورقود آتا اؤیکولرینده کی باسات آدلی آدام دا (و یا آتالاری دا) اولو و بؤیوک بیر آغاجدان تؤره میشدیر. دولگانلارین اؤزلرینه وئردیکلری دیگر آد اولان تیگا کیهی (اورمان کیشی)، مئشه ده یاشایان معناسینی وئرمکده دیر. آنجاق بیرباشا اله آلیندیغیندا "آغاج آدام" دئیه بئله چئویریله بیلیر. اورمان کیشی تعیین ائتمه سی ترکه مه آدلی تورک بویونو دا عاغیلا گتیریر و بو سؤز ده تره کله یعنی آغاجلا مشغول اولان چاغیریشیمی ائتمکده دیر. بعضاً آغاج اییه سی معناسیندا دا ایستیفاده ائدیلر. (آغ / آک) کؤکوندن تؤره میشدیر. آغماک (یوخاری چیخماق) حرکتییله علاقه لیدیر. اوزانما معناسی داشیییر. بو مضموندا گؤیه دوغرو اولماغی بیلدیریر. 

آیی آتا: آیی تانری 

فرقلی تورک دیللرینده آزی (آدی، آزیغ، آدیغ) آتا اولاراق دا دئییلر. موغوللار باوگای ائجه گه دئیرلر. بعضی تورک طایفالاری آییدان توره دیکلرینه اینانارلار. "آبا توس" آدلی اونگون دا آیینی وصف ائدر. آبا (ائبه، ائبوگه) بعضی بویلاردا آیی معناسینی وئرمکده دیر. آیی نین آدی نین آچیقجا سؤیلنمه مسی لازیم اولدوغو اینانجی خوصوصیله آلتایلاردا، یاقوتدان و دولگانلاردا دا واردیر. اونون اوچون آبای و یا دایی دئییلیر. اینانجا گؤره آیی آدی نین دئییلدیگینی تورپاقدان ائشیدیر. چونکی "ار کولاکتو" / "جیر کولاکتی" (یئر قولاغی) اونو ائشیدیر. آنادولودا یئرین قولاغی وار دئییمی ده بونو ایفاده ائدیر. آیی نین یاشادیغی یئر ده تورپاق و یئر آلتیدیر. یئر یالنیز آیی ایله دئییل، قورد، ایلان و بنزری تابو یاراتمیش جانلیلار حتّی اینسان ایله ده اونسیت قورا بیلر. بو اینانج ایلان، قورد و بنزرلری اوچون ده اعتیبارلیدیر. آیی آدی نین "دایی" ایله ائکویوالئنت (معادل) توتولماسی "کؤپرویو گئچنه قدر آیییا دایی دئمک"  سیناکاسی (آتالار سؤزو) ایله ده علاقه لیدیر. موغوللارداکی آبگال دایی (اوگال دایی) ایسه آیی آتا معناسینی وئرر و شامانین گئیدیگی آیی فورمالی میس بیر ماسکادیر. آیی یئر اوزونده کی  بیر چوخ مدنیتده قورخولان بیر حئیوان اولاراق ایشتیراک ائتمیشدیر. چؤللرده، بوزقیردا، اورماندا، قوطبلرده بئله وار اولان نؤوعلری اونو گوجون و وحشی حیاتین سیمگه لریندن بیری حالینا گتیرمیشدیر. آیی؛ پنجه لری اولان ایری و جیریجی بیر حئیواندیر. (از/آد/ آز) کؤکوندن تؤره میشدیر. اگر سؤز اولاراق گوج معناسینی ساخلایار. 

آیی آنا: آیی تانریچا 

فرقلی تورک دیللرینده آزی (آدی، آزیغ، آدیغ) آنا اولاراق دا دئییلر. موغوللار باوگای ائجه دئیرلر. بعضی تورک طایفالاری آییدان توره دیکلرینه اینانارلار. فینلرده آیی ان موقدس حئیوان اولاراق قبول ائدیلیر. قهوه رنگی آیی بو جمعیتده آیری بیر اهمیته مالیکدیر. فین (سوومی) خالقی اورال منشالی اولوب تورکلره قونشو بیر قؤومدور و ایسکاندیناویایا کؤچ ائده رک اورادا دؤولت قورموشلار. آیی گوجو، تورپاغی، دؤیوشچولوگون بؤیوکلوگو ایشاره لر. آیی دیرناغینین و پنجه لری نین کورویوجولوغونا اینانیلار. موعاصیر ایقتیصادیات/ بیرژا نظرییه لرینه آیی مئیلی یوخاریدان آشاغییا دوغرو وورولان پنجه نی، یعنی دیری دوشن قییمتلری قار الده ائتمه گی ایضاح ائدر و بو بنزتمه نین ائدیلمیش اولماسی اینسانین نه قدر موعاصیر اولورسا اولسون دایم ایچینده پریمیتیو (بدوی، ایلكین) بیر ایستیقامت اولدوغونو آچیق شکیلده اورتایا قویور. هرچند بو وضعیتین بیرباشا تورک سؤیلنجه لرییله علاقه لی اولدوغونو سؤیله مک مومکون دئییل لاکین بیر چوخ مدنیتین ده اورتاق آلگیلایاشلاری نین اولدوغو شوبهه سیزدیر. یعنی سؤیلنجه لرین ده اؤزونه خاص جهتلری اولدوغو قدر دیگر خالقلاری ایله بنزر و عئینی ذهنی پروسئسلرله اورتایا چیخمیش اولان طرفلرینی ده گؤز آردی ائتمه مک لازیمدیر. اینسان اوغلونون قورخدوغو شئیه حؤرمت ائتمه سی نین و اونو یوخ ائتمه یه چالیشماق یئرینه اونونلا اؤزدئشلشره ک اونون کیمی اولماغی آماچلاماسی نین ان گؤزل نومونه سی آیی آنا و آی آتا آنلاییشلاری نین. (آی/آز/آد) کؤکوندن تؤره میشدیر. اگر سؤز اولاراق گوج معناسینی ساخلایار. آز کؤکو آزمان (وحشی حئیوان) سؤزویله ده یاخیندان علاقه لیدیر. مونقول آیه سؤزجویو قورخو دئمکدیر و علاقه لی اولماسی اولابیله جکدیر. 

باراک آتا: ایت تانری 

ایت آتا دا دئییلیر. موغوللار نوکای ائچگه دئیرلر. بعضی مونقول طایفالاری ایتدن توره دیکلرینه اینانارلار. باراک سیراوی بیر ایت اولماییب موقدس ساییلار. ایت آتایا داها چوخ مونقول قؤوملرینه راست گلینیر. افسانوی کؤپک باشلی اینسانلارا دا باراک آدی وئریلر. تاردوشلارین آتالاری دا کورت و یا باراک باشلی بیر اینساندیر. آوروپا منشالی هون/ماجار افسانه لرینه گؤره ده آوروپا هونلاری (ماجارلار) تازی آتادان توره میشلردیر. ماجالار ایته کوتیا دئییرلر و بو آدین تورکچه/مونقول کوت سؤزو ایله بنزرلیگی دیقت چکیجیدیر. اینسان یارادیلارکن اینسانین گؤزتچیلیگینی تانری بیر ایته بوراخمیش لاکین او وظیفه سینی دوزگون ائتمیه رک خیانت ائتمیشدیر. مونقوللارین بعضی طایفالارین و کیتان'لارین آتاسی اولاراق قبول ائدیلیر. بو سببله کؤپک قوربان ائدیرلر. بیر شاهزاده ایله ائولنن کؤپک آتادان توره دیکلرینه اینانان کؤهنه مونقول قبیله لری واردیر. تورک-مونقول مدنیتینده یاری اینسان، یاری حئیوان اولان وارلیقلاردا، اوست طرف اینسان آلت طرف حئیوان شکلینده دیر. آما باشقا بعضی مدنیتلرده ایسه تام ترسیدیر. مثلاً میصیر مدنیتینده آلت طرف اینسان، باش قیسیمی حئیوان اولان تانریلار واردیر. باراک آتا بو باخیمدان تورک میتولوژینده کی عومومی آنلاییشا ترس بیر شکیلده ایشتیراک ائدر. عئینیله میصیر سؤیلنجه لرینده اولدوغو کیمی باش طرفی ایتدیر. ناغیللاردا کؤپوک کیمی ترجومه ائدیلن کوبه، کوبه آدلی قهرمانین بو موتیولی علاقه دار اولما احتیمالی یوکسکدیر. 

باراک: (بار/ وار) کؤکوندن تؤره میشدیر. افسانوی بیر ایت نؤوعودور.* 

نوکای: مونقول کؤپک دئمکدیر.* 

باراک آنا: ایت تانریچا 

ایت آنا ده دئییلیر. موغوللار نوکای ائجه دئیرلر. بعضی مونقول طایفالاری ایتدن توره دیکلرینه اینانارلار. باراک سیراوی بیر ایت اولماییب موقدس ساییلار. نوگای آدلی تورک-مونقول بویو ایله علاقه لیدیر. نوکای مونقولجادا کؤپک دئمکدیر. اوغوز داستانیندا باراک بویو'نون کیشیلری نین اوزلری نین کؤپک اوزو (و یا او قدر چیرکین) اولدوغو لاکین قادینلاری نین ایسه عکسینه اینانیلماز درجه ده گؤزل و جاذیبه دار اولدوقلاری ایضاح ائدیلر. بو سببله باراک آنا آنلاییشی بو بویون تؤره دیگی آنا شکلینده آلقیلانسا دا، باشی نین ایت باشی اولدوغو شکلینده قطعی بیر معلومات مؤوجود دئییل. 

بورکوت آتا: قارتال تانری 

فرقلی تورک دیللرینده بورکوت (بؤرکؤت، بؤرکیت، مئرکوت، مارکوت، مؤرکوت) آتا اولاراق دا دئییلر. کارتال آتا دئییلیر. موغوللار بورگود (بورگئد) ائجئگه اولاراق خاطیرلانار. گونشین سیموولودور. یئنیدن دوغوشو، ابدی حیاتی، اؤلومسوزلوگو، گونشین دوغوشونو ایشاره لر. آتشی، ایستیلیگی و بیچین مؤوسومونو خاطیرلادار. کارتال'ا بعضی تورک قؤوملریندن گونش کوشو دئییلیر. مئرکوت قبیله سی قورو بیر کارتالدان، یورتاس قبیله سی ایسه آغ بیر کارتالدان تؤره میشدیر. ماجار پادشاهلاری نین نسلی ده بیر کارتالا (و یا دوغانا) قدر اوزانیر. ایلک ماجار کرالی نین آناسی بیر دوغاندان حامیله  قالمیشدیر. ماجار کرالی نین آناسی حامیله  دئییلکن یوخوسوندا بیر دوغولان گؤرموش، سونرا بو قوش اطرافیندا اوچاراق دوققوز دفعه  دولانمیش و سونرا دا رحمینه گیرمیش. بیر مودت سونرا دا حامیله  قالدیغینی آنلامیش. اوشاغین دوغوموندا ایسه سیرا خاریجی حادیثه لر یاشانمیش. بیر قیرغیز بویوندان آناسی دا یئنه گئجه یوخوسوندا چادیرینا گلن بیر دوغولان گؤرموش و بو قوش قارینینا گیرمیش. قادین بیر مودت سونرا حامیله  قالمیش. باشقا بیر سؤیلنجه ده کارتال آتا یئر اوزونه ائنه رک بیر قادینلا بیرلشیر و اوشاغی اولار. دوغان اوشاق یئر اوزونون ایلک و ان بؤیوک سامانی اولار. قارتالین بونو ائتمه سی نین سببی اؤز دیلینی آنلایاجاق بیر اینسان اؤولادا صاحیب اولماقمیش. بورکوت اؤلومسوزلوگو ایشاره لر. یاغمورلار یاغدیرابیلمه گوجونه مالیکدیر. بوللوغو و برکتی تمثیل ائدیر. قازاق بایراغیندا کورگینده گونش داشییان بیر قارتال واردیر. بوریات کاغانی نین آروادی نین بیر قارتاللا گیردیگی علاقه  نتیجه سینده شامان اولدوغو ایضاح ائدیلر. تورکلرده قارتال و اونا بنزه ین سونگور، دوغان، آتماجا، لاچین کیمی قوشلارا عومومی اولاراق قاراقوش آدی وئریلر. بو قوش نؤوعو عئینی زاماندا گؤرونمز عالمله اولان علاقه نی تمثیل ائدن بیر روح اولاراق دا گؤرولر. شامانلار اونون کؤمگینه موراجیعت ائدرلر. قاراقوش بعضا ایگیدلری بوتون اولاراق اودار و اونلاردا اونون بطنیندن تکرار ساغ اولاراق چیخماق اوچون بیر یول تاپیرلار. آنادولودا عاشیقلر آنجاق اؤزلرینه بیر قوش قیلیغینا گیرن جبراییل و یا میکایل'ین یوخولاریندا گؤرونمه سییله بیرلیکده آشیقلیق خوصوصیتینی قازانارلار. یاقوت دیلینده کی  هوتوی سؤزجویونون کودای (تانری) سؤزجویو ایله بنزرلیگی ده دیقته دیردیر. بورکوت اصلینده بوتون قوشلاری تمثیل ائدن بیر حئیواندیر. بو مضموندا آشاغیدا نومونه اولاراق وئریلن و قارتال، دوغان، آتماجا کیمی ییرتیجیلارین آلتتورلئری اولان قوشلارین هامیسی تورک مدنیتینده اهمیتلی بیر یئره مالیکدیر: باز/ باس، بازالاک/ بوزالان، بئیگو/بایگو، جینکای/چینکای، چاکیر/ شاکیر، چالاغان/چالاگان، ایتئلگو/ایتلئغو، کارچیکای/کارجیگای، کؤچکئن/کؤچؤغئن، کؤیکئنئک/کویکئنئک، کیرگای/کیرگوی، لاچین/ناجی، سونگور/سونکور، سونکار/شومکار، توغاناک/توغاناک، تویگون/ تویگون، تورومتای/تورومتای، زاغالما/یاغالبای. بورکوت سؤزجویو (بور/بور/مور) کؤکوندن تؤره میشدیر. اؤرتمک معنالارینی احتیوا ائدن بورومک، بورغو سؤزلری ایله عئینی کؤکدن گلیر. قارتال دئمکدیر. بورکوت (مرکوت) قوشو شامانا اؤزوندن کئچه رک ائتدیگی سفرده یولداشلیق ائدر. بور (بوره) سؤزجویو علاقه سی ده اهمیتلیدیر. 

بورکوت آنا: قارتال تانریچا 

 فرقلی تورک دیللرینده بورکوت (بؤرکؤت، بؤرکیت، مئرکوت، مارکوت، مؤرکوت) آنا اولاراق دا دئییلر. قارتال آنا دئییلیر. شامانلاری یئر اوزونه گتیرمیشدیر. شامان اولاجاق بیر اوشاغین روحو بیر قارتال طرفیندن یوتولور. بو قارتال گونئشلیک بیر بؤلگه یه کؤچ ائدر. بو چاییرلاری اورتاسیندا قیرمیزی بیر شام ایله قورو بیر قایین واردیر. قارتال یومورتاسینی بو آغاجلاردان بیری نین تپه سینه بوراخار. بیر مودت سونرا یومورتا چاتلایار و ایچیندن بیر اوشاق چیخیر، آغاجین آلتیندا اولان بیر بئشیگی دوشر. بوریاتلارین ایلک سامانی بورکئد آدینی داشیییر. ایسته دیگی زامان راحاتلیقلا او بیری دونیایا آتلایابیلیر. بعضی تورک طایفالاری قارتالدان توره دیکلرینه اینانارلار. یاخشی شامانلار قیرمیزی شام اوزرینده کی  قیرمیزی یومورتادان، پیس اولانلار ایسه قارا قایین اوزرینده کی  قورو یومورتادان چیخارلار. بو قارتال بوتون عؤمرو بویو او سامانی قورویار و کؤمکچی اولار. بو قوش او قدر بؤیوکدور کی، آی اونون سول قانادینی، گونش ده ساغ قانادینی آنجاق باغلایار. سیبیر اینانجلارینا گؤره تانری اینسانلارا کؤمک ائتمه سی اوچون قارتالی گؤندرمیشدیر. اینسانلار اونون دیلینی آنلامایینجا دا بیر قارتال تانری نین امری ایله بیر آغاجین آلتیندا یاتان قادینی حامیله  بوراخار و اونون اوشاغی شامان اولار. بورکوت (مئرکوت) قوشو شامانا اؤزوندن کئچه رک ائتدیگی سفرده یولداشلیق ائدر. (بور/بور) کؤکوندن تؤره میشدیر. بورگ سؤزجویو مونقولجادا قارانلیق دئمکدیر و بورکوتلر چوخ واخت قارا رنگلی اولاراق بئتیملئنیر. قارتال اوچون ایستیفاده ائدیلن قاراقوش تعبیری بونون ان گؤزل نومونه سیدیر. 

گئییک آتا: گئییک تانری 

فرقلی لهجه و شیوه لری کئییک (گیگیک، کیگیک) آتا شکلینده ده دئییلر. سیغین (سیگوه) آتا و یا بولان آتا اولاراق دا بیلینر. موغوللار الی ائچئگه دئیرلر. گئییک سورولری نین باشیندا تاپیلیب ایداره ائدن مارالا گؤک گئییک و گؤک سیغین آدی وئریلر. ناغیل قهرمانلاری و یا سؤیلنجه کسلری بیر مارالی قووار و آرخاسیندان بیر ماغارایا گیریر. بورادا چوخ واخت گؤزل بیر قیزا راست گلیر. گئییکلی بابا کیمی چاتانلار خالق مدنیتینده سیخلیقلا ایشتیراک ائدر. حاجی بکتاش ولی کیمی چاتانلار دا مارال دونونا بورونه بیلیرلر. 

گئییک آنا: گئییک تانریچا 

فرقلی لهجه و شیوئلئری ،کئییک (گیگیک، کیگیک) آنا شکلینده ده دئییلر. بورچین (بورجون) آنا و یا بولان آنا اولاراق دا بیلینر. موغوللار مارال ائجه دئیرلر. بدنینده کی  لکلر اولدوزلارین ایشاره لریدیر. دنیزدن چیخاراق گلمیشدیر. بعضی تورک بویلارینا یول گؤستریجیلیک ائدر. آغ مارال جیلدینه گیره رک گؤی تورکلرین آتاسییلا بیرلشمیش و گؤی تورکلر تؤره میشدیر. گؤرکملی چنگل بوینوزلاری و قانادلاری واردیر. اینسان بیچیمیندیکن چوخ گؤزلدیر. بدن خطلری اینجه و موتناسیب اولاراق بئتیملنیر. مونقولجادا گیگیه سؤزجویو ایشیقلی معناسینی وئرر و بو حئیوانین موقدسلیگی ایله ده علاقه لیدیر. مثلا مونقوللارین آناسی اولان آلانکووا سؤزجویو ده ایشیغین گئییغی کیمی بیر معنا ایفاده ائدر. 

کوغو آنا: قو قوشو تانریچاسی 

موختلیف تورک دیللرینده کو (گو، کوو، کوب) آنا اولاراق دا دئییلر. مونقولجادا هون (کون، هونگ، کونگ) ائجه اولاراق ایفاده ائدیلر. بعضی تورک طایفالاری کوغودان توره دیکلرینه اینانارلار. هو خانیم ایله قاریشدیریلمامالی. فینلیلرین کو آدلی آی تانریسینی دا آغلا گتیریر. کوغو سؤزجویو (کو/هو) کؤکوندن تؤره میشدیر. ظریفلیگی سیموولو اولان قوش. کؤهنه مونقولجادا هون/کون سؤزونون عئینی زاماندا اینسان معناسینی گلمه سی دیقت چکیجیدیر. تونگوز-مانچو دیللرینده کوکی/کوهو/ کوککو شکلینده ایشتیراک ائدر. 

قورد آنا: قورد تانریچا 

موختلیف تورک دیللرینده قورد (کورد، کیرت، گورت) آنا شکلینده ده دئییلر. بؤرو (بوری، بورو) آنا اولاراق دا بیلینر. موغوللار چینا (شینا، شونو) ائجه اولاراق خاطیرلایارلار. قوردلاری قورویار. چونکی تورکلر قورددان تؤره میشدیر. آز قالا بوتون تورک طایفالاری اورتاق بیر اینانج اولاراق دیشی قورددان توره دیکلرینه اینانارلار. ایلک دفعه  هون و ووسون اورتاق سؤیلنجه سینده ایشتیراک ائدن بیر احوالاتا گؤره هون حؤکمداری طرفیندن اؤلدورولن ووسون کاغانی نین کیچیک اوغلو چؤله بوراخیلمیش و اونو دا دیشی بیر قورد ائمزیرمیشتیر. بونو گؤرن هون خاقانی اوشاغی یانینا آلاراق یئتیشدیرمیش تاختینی اونا گئری وئرمیشدیر. دیشی قورددان تؤرمه افسانه سی آشینا آدلی دیشی قورد افسانه سینده ان یئتکین فورماسینا چاتمیشدیر. گؤی تورکلرین تورئییش افسانه سینه گؤره اجدادی اولان آدام هله بیر اوشاقکن دوشمنلری طرفیندن عاییله سی اؤلدورولدوکدن سونرا بیر باتاقلیغا آتیلیر و بورادا دیشی بیر قورد طرفیندن تاپیلیب ائمزیریلیر. داها سونرا دا اونونلا ائوله نیر. دوغان اون اوشاق، گؤی تورکلرین اون بویونو یارادیر. آشینا عاییله سی بو اوشاقلاردان بیری نین نسلیندن گلمکده دیر و گؤکتورک دؤولتینی ده بو عاییله قورموشدور. بؤرو سؤزجویو اویغورجادا پئری شکلینده دئییلمیشدیر. قورد سؤزجویو (قور/گور/کور) کؤکوندن تؤره میشدیر. گوج، قوووت، دایانیقلیلیق معنالارینا گلیر. قورتارماق حرکتی ایله ده کؤکنسل اولاراق علاقه لیدیر. 

قورد آتا: قورد تانریسی 

موختلیف تورک دیللرینده قورد (کورد، کیرت، گورت) آتا شکلینده ده دئییلر. بؤرو (بوری، بورو) آتا اولاراق دا بیلینر. موغوللار چینا (شینا، شونو) ائجئگه اولاراق خاطیرلایارلار. قوردلاری قورویان و عئینی زاماندا قورد قیلیغینا گیره بیلن تانریدیر. کاغوچی (کاو-چی) تورکلری نین سؤیلنجه لرینه گؤره ایلک کاغانلاری نین قیزلاری آتالاری طرفیندن بیر تپه یه بوراخیلمیش. سونراسیندا کیچیک قیزی بیر قورد قیلیغیندا گلن قورد تانری ایله بیرلشمیش و کاغوچی خالقی اونلارین اوشاقلاریندان مئیدانا گلمیشدیر. گؤیتورک بایراقلاری نین تپه سینده دایم بیر قورد باشی اولاردی. تاردوش تورکلری نین آتاسی قورد باشلی بیر اینساندیر. قورد دایم یول گؤستریجی اولاراق قبول ائدیلیر و آرخاسیندا موختلیف اؤلکه لره گئدیلر. اونون خبردارلیغییلا تهلوکه لر کیلپایی آتلاتیلیر. موقدس روحلارین دوققوز اوغوللاری نین هامیسی قوردا بنزر. گؤی یئللی، گؤی قویروقلو تعبیرلری ایستیفاده ائدیلر. باشقوردلار قورددان توره دیکلرینه اینانارلار و آدلاری دا بونا گؤره باش-قورد شکلینده دیر. قورد آتایا آوروپا افسانه لرینده مثلاً رومانین قورولوشویلا علاقه دار اولاراق روموس و رومولوس افسانه سینده راست گلمک مومکوندور. بو موتیوی تورکلرله علاقه لی بیر قؤوم اولدوغو تخمین ائدیلن ائتروسکلر واسیطه سیله ایتالییایا چاتمیش اولماسی احتیمال ائدیلیر. قوردلاری، تورکلر موقدس سایدیغی اوچون ایجتیماعی حیاتین هر مرحله سینده حتّی موعاصیر جمعیتده بئله تاثیرلرینی گؤسترر. مثلاً رئسپوبلیکا دؤورونده چیخاریلان ایلک یئرلی لوکوموتیوه "قاراقورد" آدی وئریلمیشدیر. بوندان باشقا چینگیز آیتماتووون، پوزولان و یوکولان طبیعی تارازلیغی بیر قوردون گؤزوندن ایضاح ائتدیگی دیشی قوردون رویالاری آدلی اثری ده تورکلرده قوردون طبیعت، یورد و حیاتی سیمگه له مسی باخیمیندان قییمتلندیرمک ده یئرینده اولاجاق. تاردوشلارین آتالاری قورد باشلی بیر اینساندیر. شامان دوعالاریندا آلتی آغیزلی قورددان تئز-تئز بحث ائدیلیر. اوسئتین افسانه لرینده قوردالاگون آدلی بیر دمیرچییه بحث ائدیلیر. قورد سؤزجویو (قور/گور/کور) کؤکوندن تؤره میشدیر. گوج، قووت، دایانیقلیلیق معنالارینا گلیر. قورتارماق حرکتی ایله ده کؤکنسل اولاراق علاقه لیدیر. 

اود آنا: اینک تانریچا 

اوت (اوی) آنا اولاراق دا دئییلر. اینک آنا اولاراق دا بیلینر. موغوللار اونه (اونئغه) ائجه دئیرلر. ماللاری قورویار. گوجو تمثیل ائدیر. بعضی تورک طایفالاری، نسیللری نین اینکدن تؤره دیگینی اینانار. مثلاً قیرغیزلار ایلک آنالاری نین بیر اینک اولدوغونا و بیر ماغارادا یاشادیغینا اینانیرلار. قهرمانلاردان اولان بوینوز آنلاییشی بوغادان ایلهاملانمیشدیر. بو بوینوزلار گوجو ایشاره لر و آیی چاغریشتیریرلار. حقیقتاً ده بوینوز عونصورو بیر چوخ دیگر تانریچایا دا کئچمیشدیر. مثلاً اومای آنا بوینوزلو اولاراق بئلیرلنیر. بوندان باشقا سونسوز قادینلار موقدس ماغارالارداکی بوینوزلارا ایپ باغلایاراق اوشاق دیله یه رلر. سؤیلنجه لرین ده اؤزونه خاص جهتلری اولدوغو قدر دیگر خالقلاری ایله بنزر و عئینی ذهنی پروسئسلرله اورتایا چیخمیش اولان طرفلرینی ده گؤز آردی ائتمه مک لازیمدیر. 

اود آتا: بوغا تانری 

اوت (اوی) آتا اولاراق دا دئییلر. بوغا (بوگا، بوکا) آتا اولاراق دا بیلینر. موغوللار بوه (بوک) ائچئگه دئیرلر. اؤکوزلری قورویار. گوجو تمثیل ائدیر. بعضی تورک طایفالاری، سویلارینی بوغادان تؤره دیگینی اینانار. اوغوز کاگان'ا آدینی وئرن ده بوغا آتا'نین. موقدس آی بوغاسی اولاراق تعیین اولونار. قهرمانلاردان اولان بوینوز آنلاییشی بوغادان ایلهاملانمیشدیر. بو بوینوزلار گوجو ایشاره لر و آیی چاغریشتیریرلار. قیرغیزلار دونیانین بیر اؤکوزون بوینوزلاری اوزرینده دایاندیغینا ایناناردیلار. یاغمورلار نتیجه سینده داغلاردان ائنن سئللر بؤغورن بوغالارا بئنزتیلیر. بوغا آتا بوز اؤکوز قیلیغینا بورونه رک تایچی خانین بوغالارییلا گوره شیر و داها سونرا دا خانین قیزی ایله سئویشیر. اوندان بیر اوغولو اولار. بو اوشاق بوریات قؤومونون آتاسیدیر. اونا گؤره اؤزونه بوز اؤکوز قوربان ائدیلیر. بوگا مونقولجادا گئییک دئمکدیر و موقدس بیر حئیواندیر. تونگوزلاردا بوغا و یا بوگا آدی وئریلن هر شئیه گوجو چاتان، بوتون حیاتی ایداره ائدن، مودریک بیر تانری واردیر. عئینی شکیلده تونگوزلارلا قوهوم بیر طایفا اولان ائونکلرده بوگا جنّت تانریسیدیر. بوغا سؤزجویو (بوغ/بوگ/بوه/بوگ/بوک) کؤکوندن تؤره میشدیر. بوغا سؤزجویونون اراضیده "شامان" سؤزو ایله اولان کؤکنسل علاقه سی دیقت چکیجیدیر.

 كوچوروب، حاضیرلایان: علی دهقانی آذر


یکشنبه 30 مهر 1396

تلگیرام

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    

قالایچی مورتوض, [۲۱.۱۰.۱۷ ۰۸:۰۱]
 تلگیرامداhttps://t.me/tonghal

https://t.me/tonghalتونقال کانالی تلگیرامدا


دوشنبه 17 مهر 1396

دونن......................

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    

ایلیشیب قالمیشدی بیر قوزو قارلیغدا دونن
توکولوردی باشینا سانکی دووارلیغدا دونن
مچیدی سیل سوپور ائیلیردی یاریم قاریشی گلیب
هویله سک اولدو گوروشمک لیگی دارلیغدا دونن
من بوگونن دویورام گئچیمیشی نه چکدی ائلیم
نه چتین لیک لره تابلاشدیلا وارلیغدا دونن
بیز بوگون ایتمیشیک آنجاق گولونن بولبول تک
ائله بیل یاس اوتوروب باغدا باهارلیغدا دونن
اولکه نین باشیجیسی ووجدان دئییه آند وئرمه اونو
چون اوتوزموشدو اولان واری قمارلیغدا دونن
اوز الیم اوز باشیم اولدوقجا گول عومرون یاشامام
بوینو چی نینده لالا قالدی خومارلیغدا دونن
ائلچی بی ائو ائشیگیندن ائله شرمنده دی کی
اریدی اولدو اوتاندیقجا بئکارلیغدا دونن


چهارشنبه 22 شهریور 1396

کیتاب ساتیشی

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    


نام کتاب-مقالید ترکیه

تعداد صفحات373صفحه

قیمت 25000تومن

ایسته ینلر بو نومره لر زنگ آچیب الده بیلرلر09391601162--09111868523ائلچی بی


دوشنبه 20 شهریور 1396

تونقال کیتابی

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    



قالایچی مورتوضون یومور یازیلاری
قیمت10000مین تومن
146صفحه ده
 ایسته ینلربونومره لر علاقه ساخلاییب پوست وسیله نن الده ائده بیلرلر09391601162--09111868523ائلچی بی


دوشنبه 20 شهریور 1396

جهانشاه حیفیفی

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    



کیتابین آدی:دیوان ترکی فارسی جهان شاه حقیقی
قیمت :25000مین تومن
کوچورن دوکتور کریمی زنگان
ایسته ینلر بونومره لرله علاقه ساخلاییب پوست وسیله سینن الده بیلرلر09391601162--09111868523ائلچی بی


یکشنبه 12 شهریور 1396

مغولها درآینه تاریخ

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    

 

1-مغولها در آینه تاریخ  

یادم هست در قبلها روزی یکی آشنایان روزنامه بدست به دفتر کار من آمده شروع به نکوهش کردن من نمود چرا که از تاریخ ترک و مغول دفاع میکنم ؛بعد عنوان کرد که مغولها در گذشته نه اینکه تمام شهرهای ایران را خراب کرده اند بلکه جنگل پسته ایران را هم به آتش کشیده اند؛بعد که موضوع عوض شد و این دوست فرهنگی ما رفت من روزنامه گرفتم که مطالعه بکنم دیدم؛در ستون خبری روزآمده است که قسمتی ازجنگل پسته شمال افغانستان آتش گرفته است؛در کناراین خبرستونی در مورد تاریخ مغول قید شده است؛من بعدها فهیمدم که این بزرگواربه اصطلاح فرهنگی بدون اینکه مطالب را مطالعه بکند همین که سر تیتر آتش و مغول را دیده آن فکر آسیمیله شده اش مخیله شده که  مغولان وحشی بودند

2-ده صفت برجسته چنگیزخان

روحیات چنگیزخان از منظرمورخین منصف و با وجدان

1-چنگیزخان در آیین خود یکتا پرست بود(گوی تانریسی)

2-چنگیزخان 900سال قبل یک دمکرات بوده ؛چون جوجی فرزند زنش که ازکس دیگربوده پذیرفته با آن مثل فرزندان خود رفتار کرد

3-چنگیزخان در عمرخود هیچ وقت عصبانی نشد

4-چنگیزخان تصب قومی و دینی نداشت

5-چنگیزخان برای جذب اقوام مختلف از نفوذ معنوی خود استفاده میکرد نه قوه قهریه

6-چنگیزخواهان تجارت آزاد بین دولت ها بود

7-چنگیز خان خودرا مقید به رعایت حال دیگران میکرد

8-چنگیزخان حرم سرا نداشت

9-چنگیزخان علم را مبنای پیشرفت بشر میدانست

10-چنگیزخان شمشیر را بر سرکشان فرود میاورد

نقل از کتاب تاریخ مغول نویسنده حاج علی یزدانی تاریخ نگار افغانی از قوم هزاره

3-علت حمله چنگیزخان به ایران به روایت تاریخ

همانطوریکه در بالا گفتیم که چنگیزخان اعتقاد به تجارت آزاد بین دولتها داشته است فکر میکرد که در کنار کار تجاری یک نوع تبادل فرهنگی هم صورت میگیرد؛اینجا بود سه نامه احترام آمیزبه سلطان جلاالدین خوارزمشاه نوشت و از او خواست که اجازه بدهد تاجران چین و ترکستان وارد اراضی ایران شده از آنجا به اورپا طی مسیر بکنند نه اینکه خوارزمشاه به نامه های چنگیزخان جواب دیپلماتیک نداد بلکه گوش ائلچی یان سردارمغول را برید با درشت خویی برگرداند؛همانطوی که اهل فن میدانند که از اول تاریخ تا به امروز در عرف دیپلماتیک ائلچی یان محسون ازغضب حاکمان بوده اند اما پادشاه ترک تبارایران سلطان جلال الدین بر اثرتملق مردمان این سرزمین سر کش به بار آمده بود؛خودرا مقید به رعایت عرف دیپلماتیک ندیده باعث حمله مغول به ایران میشود؛اینکه مورخین جعال ایرانی در مورد چنگیز خان نوشته اند نشانه عجزآنهاست که به نوعی میخواستند تند خویی سلاطین خودرا لاپوشی بکنند؛چون بنا به لیاقتی های حاکمان خودکشور را از دست رفته دیده چون نمی توانستند کاستی خودرا بیان بکنند مجبور میشدند به حریف قدرتمند خود تاخته تا چهره آنهارا مخدوش بکنند؛

حالا یک سوال اساسی از آقایان مدعی ایرانی که عقب ماندگی کشور خودرا به گردن عرب و ترک مغول میاندزند

مبنی بر اینکه با تمدن دروغین قبل ازاسلام که مدعی آن هستید چرا در برابراعراب ایستادگی نکردید و اگر دارای تمدن برتر بودند چرا ازنظر فرهنگی آنهارا تحت تاثیر خود قرار ندادید؛

مسئله دوم اینکه مورخین ایرانی ادعا میکنند مغولان شهرهای ایران خراب کرده اند سوال اینجاست که بجز بلخ و نیشابور کجارا خراب کرده اند؛اگر منظورتان قلعه الموت هست آنجا یک مکان تروریستی بقول امروزیها بوده است؛  همانطوریکه مورخ بی قرض خارجی می نویسند باعث خرابی نیشابور دخترچنگیزخان بوده است که شوهرش در آنجا به قتل رسیده بود؛و زمانی دستور خرابی شهر را صادر داد خود چنگیز خان در بامیان افغانستان بوده بعد مراجعت  دختر خودرا مورد بازخواست قرار داده این کارغیر انسانی وی نکوهش میکند؛

4-آنچه را که مغول ها به ایران آورده اند

اولا مغولها به عنوان ارتش آزادی بخش به سرزمین ایران  آمدند که به حکومت 580 ساله عباسیان که  با مشت آهنین مردم این سرزمین سرکوب میکردنداز میان برداشتند  در مبارزه فرهنگی مردمان ایران را عجم که یک کلمه تحقیر آمیزکه از امویان به ارث برده اند خطاب میکردند به معنی کودن وکُند ذهن میباشد؛همانطوریکه میدانیم هولاکون بعداز تسخیر بغداد آخرین خلیف عباسی را به اسیری گرفته در مراغه به قتل میرساند؛تا بعد از آن ملت سرکوب شده این سرزمین نفس راحتی کشیده از زیر یوخ اعراب در میایند؛ و بعد از این بود که ایرنیان شکست خورده از اعراب به همان تفکرات شعوبیه گری که زیر دامن خاندان علی هویت از دست رفته خودرا دنبال میکردند؛و از آن تاریخ به بعد با کمک ایلخانیان و صفوی ها نادرشاه هویت جدید ایرانی که با ماهیت شیعه گری شکل گرفته هنوز هم ادامه دارد

همانطوریکه میدانیم رصد خانه مراغه بتوسط اباقاآن برادرهولاکون خان بناشده؛در زمان حمکرانی قازان خان پسر آباقاآن در تبریز مکانهای علمی هم چون دانشگاه شام قازان احداث بعد از آن واقعه تبریز مامن صدها عالم و دانشمند میشود و از جمله کارهای ارزنده قازان خان که تا آن موقع در ایران رواج نداشته وضع کردن قانون واحد اندازه گیری همچون برای غلات (من) برای تقسیم اراضی شعیر و غیره وجود آورد؛و برای اولین پول کاغذی بین مردم رواج داد

 و نگارگری که شماها امروزه آنرا به عنوان مینیاتور میشناسید مغول آنرا به ایران آورده و باعث گسترش آن شدند اول مکتب تبریز و بغداد و هرات را بوجود آورند؛و لازم هست این را هم بیان بکنم ؛بیشتر سمبل های شیعه گری اقتباس از شامانیزم ترکان و از مغول ها میباشد مثل شال بستن به کمر سیدهاو تقدس بخشیدن به آنها وبزک کردن علم ها در مساجد و بستن پارچه به درختان به عنوان نذرگاه همه و همه از تفکرات شامانیزم به شیعه گری ایرانی منتقل شده است ؛

6-سخن آخر

در پایان به هوچی گران نژاد پرست آرایا گرا توصیه می کنم نداشته های تاریخی خودرا  به حساب ترک ها و مغول های مقتدر که در کشورایران خدمات ارزنده ای از خود بجای گذاشته اند؛نگذارند؛و تاریخ را آنطوریکه که اتفاق افتاده به قلم آورده؛ودر کنار دیگر ملیتهای ایرانی زندگی مسالمت کردن را بیاموزند؛

با احترام

ائلچی بی

13/6/1396

بندر انزلی


چهارشنبه 8 شهریور 1396

گذری بر تاریخ............

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    

گذری بر تاریخ چند ساله ایران

علت کینه آقا محمد خان قاجار از کریم خان زند

علت اینکه آقا محمد کینه از کریم خان زند داشته چه بود است  قبلا ضرب المثلی در زبان فارسی بود که می گفتند (حوقه ی کریم خانی)یعنی اینکه شخصی کار غیر موجه  انجام میدهد ولی با خدعه و نیرنگ در میان جمع کار خودش را توجیح می کند؛روایت هست که کریم خان زند در طول زندگی 74 ساله خود تا آنجایی قوه مردانی اش اجازه میداده هر هفته با یک دختر باکره همبستر میشده ؛وکیل الرعایا بخاطر اینکه کار خود را در بین مردم توجیه بکند درباریان وی شایعه کرده بود پادشاه به مرض لا علاجی مبتلاشده است دوای درد او همبستر شدن مداوم وی با دختران باکره هست؛همانطوریکه میدانید بعداز کشته شدن حسن خان قاجار در دست کریم زند تمام بچه های ذکور وی به غیر از جهانسوز خان که برادر کوچک آقا محمد خان قاجار بوده همه را از بین برده و آقا محمد خان قاجار که در نوجوانی قوه مردانگی ایشان را از بین برده بودند؛کریم خان بعداز قلع قمع خاندان حسن خان قاجار خواهر و پسر وی همین آقا محمد خان به عنوان گروگان به شیراز برده  عمه آقا محمدخان که با دستور شاه وارد حرم سرای وی شده خود آقا محمد خان هم تحت نظر نگهداری میشدند؛تا جایی که آقا محمد خان یک شاهزاده ترک بود از همان اوایل متوجه موضوع شده بعدها خود مشاهده میکرده که دختران نگون بخت را طوایف مختلف با زور خدعه به خلوت وکیل الرعایا برده ماموران بعداز چند روز یا دختران پنهانی آزاد میکردند و یا اینکه کسی سرو صدا میکرد خود عایله اش از بین می بردند؛بنا به نوشته مورخین معتبر که حدود 17 سال آقا محمد در شیراز بوده از جنایت شاه ظالم کینه به دل گرفته در صدد انتقام از وی بوده است؛آنجاست که بعد مرگ کریم خان در سال 1193 آقا محمدخان خودرا به تهران و سپس محل سکونت طایفه خودآستر آباد رسانده بعدازجنگ گریز فراوان گیلان مازندران آذربایجان و کرمانشاهان را به تصرف خود در آورد؛و نهایتا خودرا شاه خطاب کرده شهر ساری به عنوان پایتخت انتخاب میکند؛بعداز سر سامان دادن به مناطق تحت تصرف خود عاقبت به طرف شیراز لشکر کشی کرد؛ بعداز جنگ گریزهای فراوان نهایتا دروازه شیراز را گشود؛ولطفعلی خان که مدعی حکومت زندبود  از آنجا فرار کرده بطرف کرمان گریخت آقا محمد خان بعد محاصره قلعه کرمان عاقبت آنجا را هم تسخیر کرد؛ونهایتا لطفعلی خان زند را اسیر کرده در ملع عام به سربازان خود دستور داد بنا به انتقام کارهای ناثواب برادر خود کریم خان زند به وی تجاوز بکنند که بنا نوشته تاریخ تعداد170 نفرمرد بالغ در این کار شرکت داشتند؛بعدها این مثل(حوقه کریم خانی)توسط شوونیست های نژاد گرای فارس تحریف شده به معنی وافور کریم خانی قلمداد نمودند


سه شنبه 31 مرداد 1396

کیتابلاریم

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    


بو کیتابلار ایندی ایسه ساتیشدادیر ایسته ینلر بو نومره لر زنگ ویریب الده ائده بیرلر09391601162--09111868523


دوشنبه 30 مرداد 1396

میرحیدر کیتابی چاپ اولدی

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    

http://mirheydar.blogfa.com/وبلاگ میرحیدر

کیتابین آدی-میرحیدر


یازار-بهبود مرادی (ائلچی بی)


102صفحه ده


قیمت-12000تومن


1396ایل


کیتابی ایسته ینلر بو نومره لر زنگ آچیب کیتابی


 الده ائده بیلرلار


 09391601162-- 09111868523 


دوشنبه 30 مرداد 1396

کیتابلاریم

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    




دوشنبه 9 مرداد 1396

جان سئوگی سی

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    

جان سئوگی سی

جان تاپمیشام الله بو قیزین قاش باخیشیندان

اؤجورکی یاشیلیق توره نر یاش باخیشیندان

 

فیکرائیلمه جانسیزدی طبیعتده اولانلار

حال اهلی درین دویغو تاپار داش باخیشیندان

 

باخماکی تئلین قیووریمی پیرداشلیغا بتدیر

یوزلر دوگونی ماخلوق آچار باش باخیشیندان

 

دوستون چوره یین کسدین اگر دوز قابین آتما

اولما قارا اوز بایدا کیمین آش باخیشیندان

 

اینسان سان اگر پیسلیگی اؤرت یاخشینی گوستر

حیواندا قودورقونلوق ائدر چاش باخیشیندان

 

دویماز نقدر ویرسا داراق اول گوزو ماوی

چونکه سئچیلر بوی بوخونو ساش(ساچ)باخیشیندان

 

یازدیقجا دئدیم(ائلچی بی)یین دردی بودور کیم

آسلانمایا هیچ طعنه لی سوز کاش باخیشیندان


چهارشنبه 21 تیر 1396

آتانای آسلان

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    

بو شعیری موغان تورک آباد(پارسا آباد) بولگه سینده قددارجاسینا اولدورولن آتانای آسلان کورپه قیز بالامیزا مرثیه یازدیم

((آتانای آسلان بالامیزین مرثیه سی))

بیر قارا یئل اسدی موغانا ائللر

بیداقلار آغلادی سولان گولومو

بیر اوت توشدی داغلارینا دوزونه

یاندیردی گولومو یاخدی چؤلومو 

بالا دئییب آناسیندان مَلَردن

بولوت کیمی گوز یاشینی الردن

ائله یاندیم بو دهشتلی خبردن

یئل آپاردی آلوومو کولومو

گولون آچمامیشدان سئوگی باغیندا

گوز یاشی اوج اولدی تر یاناغیندا

مزارا تاپشیردیم کورپه چاغیندا

آتانای دئدیگیم قونچا گولومو

(ائلچی بی)قاپاندیم ماتمه غمه

گاه دیزیمه دویدوم گاهدا سینه مه

سارسیتدی آی ائللر کونلومو یئنه

بیر کؤرپه بالانین دهشت اولومو



دوشنبه 19 تیر 1396

یئنی بیر دئیرلی اثر

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    

یئنی بیر دئیرلی اثر(حیکایه و شعیر توپلوسو)حورمتلی یازاریمیز قدرت ابولحسنی دن ایشیق اوزو گوردی

کیتابین -سهلان

یازار-قدرت ابولحسنی

صفحه بولوملری-293

قیمت-17000تومن

تیراژ-1000

تاریخ-1396

اینشارات-یاس بخشایش-ناشر همکار چاپ نشر بهبود

جیلد ساهمانلایان- دفتر چاپ نشر بهبود

یاینن ائوی -بندر انزلی شهرک صادقیه اوتوبان خلخال روبروی خانه های فرهنگیان جنب آهنگری دفتر چاپ ونشر بهبود

ایسته ینلر بو نومره لره زنگ آچیب الده ائده بیلرلر09111868523--09391601162

پستونان بوتون اولکه داخیلینه یوللایا بیله ریک



- پارلاق تاریخیمیز


 


اسکی تاریخیمیزی آراشدیراندا، تورک-سابور (سومئر) تمدونونو چیخاندان سونرا، آذربایجان-اورمو (اوروق) تمدونو چوخراق گؤزه ده ییر. اونا گؤره کی، اورمو گؤلونون هنده ورینده ایلک مسکونلاشان اویماقلار، لاپ بئله تاریخین قارانلیق چاغلاریندان قاباقجیل بیر اولوس اولوب، اؤز آدلارینیدا یاشادیقلاری زامانلارینین قاباقجیل خالقلاری سیراسینا سالا بیلمیشدیرلر. تاسف لر اولسون، گئچن یوز ایلده پهلویلرین قرضلی و ساختاکارلیک سیاستی عرفه سینده، اوروق و یاخود اورمو تمدونونون اوستو قاپالی قالیب هئچ آرکولوژ (زمین شناس) طرفیندن قازینتیلار آپاریلمادی! نتیجه ده، اوروق تورکلرینین پارلاق تمدونو اولاراق، گؤی تپه نین ایچی دولو تاریخی خزینه سیله بیرلیکده، هله ده اؤرتولو قالمیشدیر. او جور کی بیلیریک، ایلکین سؤزجوکلر بشرییتین بیر معنوی ثروتی دیر و هر سؤزجوگون اؤز یارانما تاریخی و دوغرو دیلده دئسک، شناسنامه سی واردیر. ایندیسه، اوروق و یاخود اورمو تمدونوندن گونوموزه گلیب چیخان بیر سؤزجوگونه نظر سالیریق. (اورمو سؤزو اؤزو، اورو و یاخود اوروق سؤزوندن آلینیبدیر و بؤلگه و ائل-اویماق آنلامیندادیر.) آذربایجانی سلوکی لر زامانیندا آتئرپادینا و اسلام-عرب دؤورونده آذربیجان آدلاندیرمیشدیلار. بونونلا بئله، بوگونکی چیچست آدلانان اورمو گؤلونون آدینی اکولوژیستلرله سالنامه چیلر تِتِس و یاخود تیتِس آدلاندیرمیشدیلار. چوخلو آرکولوژ عالیملرین دئدیگینه گؤره، گویا کی یوز هشتاد میلیون ایل بوندان قاباق، گنگر کؤرفزی (خلیج فارس) خزر دنیزیله بیر-بیرلرینه باغلی اولان حالدا، بو اراضیدا اولان هوندور اوکیانین آدینا تیتس دئیرمیشلر. تاریخی اوزو بری گلدیکجه، ایسکندرین یوروشوندن سونراکی سندلرده بو آد کیکیس و یاخود گیکس کیمینده آدلانمیشدیر کی، یونان اساطیرینده بو سؤز دنیزلر الاهه سی کیمی دوشموشدور. ایسلامدان سونرا، بو اراضییا یوروش ائله ین عربلر، "گ" حرفینی ایشله ده بیلمه دیکلرینه گؤره، بورایا جیجس آدی وئرمیشلر. او آددا بوگونلری فارس (دری) یازیلاریندا چیچست کیمین ایشله نیر، آنجاق فارس لوغت نامه لرینده هئچ بیر ایضاحی یوخدور. تتس و یاخود چیچست آدینین دوغرو معناسینی آختاراندا گؤروروک، مین ایللردن بری اورمو گؤلونون گون باتان طرفینده یاشایان اورو و یاخود اوروق (تورک)-گؤی تپه اویماقلاری، همیشه صوبح یوخودان دوراندا گونشین دنیزین اوستوندن چیخماغینی گؤروب، اورانی "تان اوزو" سسلندیرمیشدیلر. گئت-گئده بو سؤز دان اوزو کیمین ایشله نیب، نهایتده دنیز آدینی تاپمیشدیر کی، بوگونکی گونده دونیا سوییه سینده یاشایان تورک دیللی خالقلارین دیلینه دوشوب و دونیادا اولان بوتون دنیزلره ده بو آدی وئرمیشدیرلر. هر حالدا، بورادا ساوالان کندیندن سؤز گئدیر کی، اورا ساغلان و ساآلاندا دئیرلر. آنجاق بو کندین آدی تحریف اولاراق یازیلاردا و نقشه لرده سَهلان یازیلیر. سهلان کندی، اورمو گؤلونون گون چیخان باشدا ساغ حیصصه سینده یئر آلیر و اورانی یوخاریدا تعریفله دیگیمیز زنگین تمدونون قالیقلاری حئساب ائله مک اولار. سهلان، تبریزیله صوفیان آراسیندا یئرله شیر و بیلدیگیمیزه گؤره، اورادا 20 دن چوخ اویماق یاشاییر. 1390 ینجی ایلین آمارینا گؤره ده، سهلانین 877 عاییله سی و 3379 نفرده نوفوسو اولوبدور. کیتابی قلمه آلان سایین شاعیر و یازیچیمیز قدرت ابوالحسنی سهلان بو کندده دوغولوبدور. ابوالحسنی اؤزو دئمیشکن، ایرمی ایلدن چوخدور، بو کندین تاریخی و عنعنه لریله ماراقلانیب و بعضی قاپالی اولایلارینادا آچیقلاما گتیریبدیر. اومود ائدیرم، قدرت موعللیمین بو ایشی، گنجلریمیزه بیر اؤرنک اولوب، هر کیمسه اؤز یاشادیغی ماحالین تاریخ و مدنییتیله ماراقلانیب، گئچمیشیمیزی آواراراق یئنی تؤره لریمیزه اؤز وارلیقلارینی تانیتدیرسینلار. داها دوغروسو، بو کیتابدا 52 حیکایه و 11 شعر یئر آلیبدیر. گؤردوگونوز کیمی، سایین دوستوموز نثر-یازی هونریندن علاوه، تورال آدیلا شعر دئمک ذوق-باجاریغینادا صاحیبدیر و گاهدان کالا کؤتور سؤزجوکلرله بویونا اوخشایان چوخ اینجه شعرلر یازیبدیر. او بئله سی مدنیتیمیزین دیرچه لیشینه یاردیم ائله ییر. سؤزومون سونوندا، حؤرمتلی یازاریمیز قدرت موعللیمه جان ساغلیغی و هونری چالیشمالاریندا بیله سینه نایلییتلر آرزولاییرام.


حؤرمتله، ائلچی بی


انزلی شهری، 9/2/1396


2- اؤن سؤز


 


 سهلان، تبریزین یاخینلیغیندا یئرلشن بیر کندین آددیر. بو کنده، ساآلان، ساغلان و ساوالاندا دئیرلر. من 1352 ینجی ایلده سهلاندا دوغولوب، ائله اورادادا بویا-باشا چاتمیشام. آمما ایرمی ایله یاخیندیر، تبریز شهرینه کؤچوب، موخابرات شیرکتینده چالیشاراق شهرده یاشاییرام.


   بو کیتابداکی حیکایه لرین یوزه دوخساندان چوخو، سهلاندا باش وئرمیش حادیثه لردن قایناقلانیبلار. اونا گؤره بیر سیرا ایضاحلاری لازیم بیلیرم. کیتابین اوولینده، حیکایه لرده کی اولایلارین زامانلارینین محدوده سی یازیلیبدیر. آمما ایچریده کی اولایلارا باخاراق بلگه لرده الده ائتمک مومکون اولسا، زامانلاری داهادا دقیقلشدیرمک اولار. حیکایه لرده گئرچک شخصیتلرین بعضیسینین آدلارینی ده ییشمیشم. گاهداندا خیالی شخصیتلر یاراتمیشام. باشاردیقجا چالیشمیشام، حیکایه لر ائشیتدیگیم روایتلره دایانسینلار. بونا باخمایاراق، خیالی اولایلاردا آرتیرمیشام. بیر اولایا گؤره چئشیدلی روایتلر اولاندا، نئچه سینه ده یئر وئرمگه چالیشمیشام. طبیعی اولاراق، من سئچدیگیم روایت دوغرودا اولمویا بیلر! سهلانین بوتون طایفالاریندان اؤیکو یازیلسین و بیر کند اونلاردا اورتاق اولسون دئمیشم. بونونلا بئله، آتا-آنامین طایفالاری آرتیقراق گؤزه چارپیرلار. چونکو، معلوماتلاریمی چوخراق او طایفالاردان توپلامیشام. بیرده، یئری گلنده کندیمیزین دبلرینی و سهلانا مخصوص اولان دئییملرله آتالار سؤزلرینی یازییا گچیب قوروماق ایسته میشم.


   حیکایه لرله شعرلرین بعضیسی، خدا آفرین، نوید آذربایجان و مهد تمدن نشریه لرینده چاپ اولوبدولار. هابئله، سهلان فولکلولوروندان توپلادیغیم یازیلار و نئچه فولکولوریک حیکایه، 1395ینجی ایلی ائل بیلیمی درگیسینین 78 ساییندا (سهلان اؤزه ل سایی اولاراق) چاپا وئریلیبلر.


   بورادا، آنام ربابه خانیم بهاری سهلاندان، امکداشیم ابراهیم زال جنابلاریندان و منه یاردیم ائدن بوتون کندلیلریمیزله یولداشلاریمدان تشککور ائدیرم. دئمه لییم ده، بو مجموعه نی توپلاماقدان هدفیم، آذربایجان تورکجه سینه خیدمت ائتمه ایله یاناشی، سهلان کندینی آرتیقراق تانیتدیرماق اولموشدور. آنجاق، کندیمیزین پیس عادتلرینیده قینامیشام! تنقیدلردنده قصدیم، اؤزومون، کندلیلریمیزین و اوخوجولارین یارارلانماسی اولموشدور. یوخسا، هئچ بیر اینسانین اجدادینا توخونماق نییتیم ابدا یوخدور! یازیلاردا تئز-تئز تبریز آدی قئید اولونوبدور. اوندان علاوه، صوفیان، تازاکند، خوجا میجان، آشاغی آلوار، یوخاری آلوار، آشاغی مایان، یوخاری مایان، اممند، اووند، پردیل، زبرلی، قوم تپه، نادارلی، نهند، اسمی کمر، دولت آباد، قارا باغ، مرند، اورمو، كوردلر، ماکی، سردری، آناخاتین، توفارقان، شیرامین، سرند و باشقا یئرلرینده آدلاری وار. طبیعی اولاراق، کیتابدا یانلیشیقلار اولاجاق. دیرلی اوخوجولاردان اونلاری منه یازیب دئمه لرینی دیله ییرم.  


حؤرمتله


 قدرت ابوالحسنی سهلان


تبریز، 13/2/1396



چهارشنبه 24 خرداد 1396

ایچک ایکی لی بیرلی

   نوشته شده توسط: ائلچی بئی    

بیرکاسا چاخیریم وار ایچک ایکی لی بیرلی

سوندان سوزه صوحبته گئچک ایکی لی بیرلی

باشدان آلاق دستماز مچیدده قوراق ناماز

اوردا شک ائدن اولماز ایچک ایکی لی بیرلی

گیزلینجه قوجاقلاشاق اولسا بیرآز آغلاشاق

المه بیر باغلاشاق لئچک ایکی بیرلی

تئللرینه دوز اینجی اوره ینده سئوینجی

اولسا غمی گوونجی چکک ایکی لی بیرلی

عشقیندن آلمایان کام  مزارینا سونوک شام(شمع)

دوزک اولسا بو آخشام چیچک ایکی بیرلی

سن اوز گتیرمن دوداق اوردا توکمه قاش قاباق

آرزی گولون بیرقوجاق بیچک ایکی لی بیرلی

باغچامیزدا آلما تئل رنگینی یاناغین بیل

هردن اوغورلانیب گل سئچک ایکی لی بیرلی

ائلچی بی اورکدن آن بیر دویونور بینادان

قورخورام بو دونیادان کوچک ایکی لی بیرلی


تعداد کل صفحات: 10 1 2 3 4 5 6 7 ...

آپلود نامحدود عکس و فایل

آپلود عکس

دریافت کد آپلود سنتر

آپلود عكس